Chuyện khuyến học của Tộc Võ Viết

Hai mươi năm với công tác khuyến học là chặng đường dài nhiều khó khăn với tộc Võ Viết tại thôn Ngọc Phô (xã Bình Tú, huyện Thăng Bình). Sự nỗ lực, đoàn kết và nhiều cách làm hay đã đem lại nhiều kết quả trong công tác khuyến học, khuyến tài, góp phần xây dựng và được công nhận “Tộc văn hóa (VH)” nhiều năm liền, xứng đáng với danh hiệu “Võ Tộc tinh hoa” mà Hội đồng dòng họ Vũ – Võ Việt Nam trao tặng…       

Tộc Võ Viết hằng năm phát thưởng cho con cháu vượt khó vươn lên học giỏi

   

Về xã Bình Tú (huyện Thăng Bình), hỏi tộc họ Võ Viết thì dường như ai cũng biết bởi đây là một tộc có truyền thống hiếu học và có nhiều người thành danh trên con đường học vấn. Ông Võ Văn Hùng – Chủ tịch Hội đồng Gia tộc lật từng trang gia phả, kể lai lịch dòng tộc. Tộc Võ Viết đến làng Ngọc Phô lập làng dựng nghiệp đến nay đã trải qua 15 đời. Hiện toàn tộc có 45 hộ với 165 nhân khẩu. Tuy quy mô của tộc không lớn như những tộc khác trên địa bàn xã nhưng công tác khuyến học của tộc Võ Viết lại triển khai rất sớm. Từ năm 1997, lúc bấy giờ phong trào khuyến học của địa phương chưa phát triển nhưng các thành viên trong tộc Võ Viết đã nhận thức vai trò khuyến học nhằm động viên, khuyến khích các thế hệ tương lai của gia tộc phấn đấu học tập thành danh làm rạng rỡ cho gia đình, dòng tộc, đóng góp xây dựng quê hương. Ban đầu là sự tự nguyện, ai có điều kiện thì “góp lửa”, số tiền ít nhiều tùy tâm vào quỹ khuyến học của tộc. Bắt đầu từ năm 2000, hưởng ứng việc thực hiện phong trào “TDĐKXDĐSVH” tại địa phương với việc xây dựng các danh hiệu như Gia đình VH, Thôn VH, tộc Võ Viết đã thông qua Tộc ước và chú trọng đến công tác khuyến học để xây dựng “Tộc VH”. Lúc bấy giờ, đa số các gia đình mưu sinh bằng nghề trồng trọt, chăn nuôi, buôn bán nhỏ, cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng ai cũng đồng lòng tham gia quỹ khuyến học theo quy định. Ngoài ra, nhiều gia đình có con cháu đi làm ăn xa, hiện đang sinh sống và làm việc ở ngoài tỉnh cũng là những hội viên khuyến học tích cực. Ông Võ Văn Hùng cho biết: ” Hội đồng Gia tộc còn gửi thư kêu gọi những người trong tộc đang sinh sống, làm ăn ở xa ủng hộ thêm cho quỹ khuyến học, liên lạc được với các chi, phái trong tộc ở các nơi khác như Đà Nẵng, Phú Yên, Khánh Hòa, Bình Định, Bình Dương và TP. Hồ Chí Minh…”. Hội đồng Gia tộc đã  xây dựng quy ước với các điều khoản về việc động viên con cháu chăm lo làm ăn, xây dựng hạnh phúc gia đình, kế hoạch hóa gia đình, giáo dục con cháu chăm lo học hành, rèn thân lập nghiệp. Số tiền quỹ khuyến học đóng góp đều để hằng năm tổ chức khen thưởng cho những học sinh vượt khó học giỏi, trúng tuyển vào đại học, giúp đỡ con cháu có hoàn cảnh khó khăn không bỏ học giữa chừng. Không dừng lại ở các hoạt động khen thưởng con cháu học giỏi, động viên con cháu trong tộc làm tròn nghĩa vụ công dân, sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật. Tộc Võ Viết đã giúp đỡ hơn 20 cháu có hoàn cảnh gia đình khó khăn phải bỏ học giữa chừng, vận động các cháu trở lại trường. Nhờ vậy, trong tộc hiện nay tuy vẫn còn một số gia đình khó khăn nhưng không có cháu nào phải bỏ học, đây là một việc làm hết sức có ý nghĩa để nâng bước con cháu trên đường học tập lập thân lập nghiệp.

Tộc Võ Viết trao con gà khuyến học cho các cháu có hoàn cảnh gia đình khó khăn

Mỗi năm, số tiền chi phát thưởng khuyến học của tộc Võ Viết gần 15 triệu đồng cho con cháu có thành tích cao từ các bậc học từ phổ thông đến đại học, vượt khó vươn lên học giỏi hay gặp hoàn cảnh gia đình đột xuất khó khăn. Nhờ đẩy mạnh công tác khuyến học, khuyến tài nên đến nay tộc có 165 nhân khẩu thì đã có 27 cháu học đã tốt nghiệp đại học, 16 cháu học cao đẳng và ra trường đi làm. Toàn tộc hiện có 01 tiến sĩ, 02 thạc sĩ, 17 người giáo viên, 07 kỹ sư, 04 dược sĩ. Số con cháu học giỏi được tuyên dương khen thưởng trong 20 năm qua luôn tăng lên, nếu năm 1997 có 08 cháu học khá, giỏi được khen thưởng, năm 2007 tăng lên là 18 cháu và đến năm 2017 có 36 cháu được nhận “học bổng” khuyến học của tộc. Hằng năm, Hội đồng Gia tộc phát thưởng vào ngày giỗ Tổ Đức Bà mồng 5 tháng 7 (âm lịch) tại tự đường tộc. Con cháu trong tộc hội tụ đông đủ vừa tưởng niệm công đức Bà, vừa là dịp dâng hương báo công học tập, rèn luyện đạo đức trước tổ tiên, thầm nguyện nỗ lực phấn đấu học giỏi để ông bà, cha mẹ vui lòng, gia tộc rạng rỡ. Đây cũng là dịp trước khi vào năm học mới để con cháu được nghe các bậc ông bà, các cô chú, anh chị đi trước nhắc nhở, truyền niềm tin, ý chí và nghị lực để con cháu làm “hành trang” đến trường. Ngoài tổng kết tuyên dương phát thưởng cho con cháu bằng quỹ khuyến học, tộc Võ Viết còn tặng các cháu có hoàn cảnh khó khăn “Con heo khuyến học” và “Con gà khuyến học”. Hằng năm, có từ 2 đến 4 con gà và heo được các gia đình trong tộc mang đến trao tặng cho các cháu có hoàn cảnh gia đình khó khăn, rồi nhân rộng ra các năm sau kế thừa thành quả này. Tự tay các cháu được nhận “Con gà khuyến học” hay “Con heo khuyến học” năm sau trao lại cho các cháu khác, trở thành một nét đẹp về tinh thần tương thân tương ái trong tộc được phát huy đều đặn. Đến nay, đàn gà – đàn heo khuyến học trong tộc đã lên đến gần trăm con, giải quyết phần nào những khó khăn, tiếp sức cho các cháu trên con đường học tập… Ông Võ Viết Nho, thành viên trong tộc có 3 con nhỏ đang học phổ thông, hoàn cảnh gia đình làm nông, lại khó khăn hơn vì vợ ông bị trọng bệnh. Ông chân thành bộc bạch: “Nhờ có sự giúp đỡ của bà con trong tộc, làng xóm và nhất là tộc Võ Viết đã động viên giúp đỡ kịp thời số tiền khuyến học nên các cháu tôi không bị nghỉ học, tiếp tục đến trường…”.  .Tộc Võ Viết đã được công nhận Tộc VH cấp huyện từ năm 2010 và duy trì danh hiệu này từ đó đến nay. Nhìn lại “con đường” cả tộc cố gắng đoàn kết bắt tay vào xây dựng Tộc VH, ông Võ Văn Hùng chia sẻ: “Cái hay của phong trào này, nhất là trong công tác khuyến học là bắt nguồn từ sự đoàn kết của các thành viên trong tộc, phát huy truyền thống hiếu học và đi vào hoạt động nề nếp. Từ đó, tộc đã phát triển nhiều hội viên, xây dựng quỹ khuyến học, khen thưởng động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện cho nhiều con cháu trong tộc tiếp tục đi học, thành đạt và không để những cháu vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn mà phải bỏ học giữa chừng. Đó là cái điểm rất hay mà tôi rất tâm đắc để ngày càng có nhiều gia đình hiếu học. Đó chính là cái gốc xây dựng một xã hội học tập từ cơ sở”…

Trong 20 năm qua, tộc Võ Viết được UBND xã Bình Tú và các cấp hội khuyến học tuyên dương khen thưởng 19 lần, được huyện tặng giấy khen “Dòng họ khuyến học” vào các năm 2008 và 2014; được  tỉnh tuyên dương “Dòng họ hiếu học xuất sắc tiêu biểu 5 năm” vào năm 2012. Đặc biệt, tộc Võ Viết được Hội đồng dòng họ Vũ – Võ Việt Nam trao tặng danh hiệu “Võ Tộc tinh hoa” năm 2017. Từ năm 2018, Hội đồng Gia tộc phát động thực hiện “Dòng tộc ba không” với nội dung không có người thất học, không có người vi phạm pháp luật và không có hộ đói nghèo. Tộc Võ Viết tiếp tục đẩy mạnh công tác khuyến học, khuyến tài, mở rộng tuyên dương khen thưởng đến con cháu ngoại học giỏi, đạt thành tích cao và đỗ cao vào các trường đại học. Đặc biệt, tộc triển khai thực hiện phong trào “Hội nàng dâu khuyến học” gồm 30 chị em dâu hoạt động, là nơi giao lưu, chia sẻ tâm tư tình cảm nhằm phát huy vai trò hơn nữa của người mẹ trong việc nuôi dạy con cái, rèn đức rèn tài cho con cháu. Đồng thời, nhân rộng mô hình “Người người cùng học, nhà nhà đều học” để động viên, khuyến khích con cháu phải tiếp tục học tập để nâng cao hơn trình độ, nghề nghiệp, gìn giữ nề nếp gia phong, gia tộc. Về phong trào khuyến học, khuyến tài, ngay từ mới thành lập năm 1997, tộc Võ Viết đã vận động gây “Quỹ khuyến học” và đến nay con số này đã lên đến gần trăm triệu đồng. Ngoài ra, tộc Võ Viết còn thành lập tổ tự quản, trong đó quản lý không để con cháu vi phạm pháp luật, vận động các gia đình tham gia đầy đủ quyền và nghĩa vụ của công dân. Ngoài việc chăm lo đời sống tinh thần cho bà con trong tộc, Hội đồng Gia tộc còn vận động các gia đình tham gia công tác xã hội, xây dựng gia đình VH, chung tay cùng với địa phương xây dựng nông thôn mới như hiến đất làm đường, giữ gìn môi trường xanh – sạch –  đẹp…

Ông Nguyễn Đình Yến – Chủ tịch UBND xã Bình Tú khẳng định: “Tộc Võ Viết ở làng Ngọc Phô là một tộc tiêu biểu điển hình của địa phương. Phong trào khuyến học khuyến tài đã tác động tích cực đến con cháu trong tộc về ý thức cố gắng vươn lên vượt khó trong học tập, rèn đức luyện tài, góp phần trong việc phát triển kinh tế gia đình, tham gia các hoạt động xã hội. Vì thế, tộc Võ Viết có sức lan tỏa đến các tộc họ khác ở địa phương học tập kinh nghiệm để từ đó nhân rộng ra trên địa bàn”.  Xã Bình Tú là xã đạt chuẩn nông thôn mới của huyện Thăng Bình vào năm 2014, phong trào thực hiện việc xây dựng đời sống văn hóa gắn với xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã đang tiếp tục được phát huy, nhờ đó nếp sống văn hóa thấm sâu vào đời sống từng gia đình, góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, tạo động lực phát triển kinh tế. Cùng với các tộc khác trên địa bàn xã, tộc Võ Viết cùng góp phần tích cực trong việc duy trì các danh hiệu Thôn VH, Gia đình VH tại địa phương…

D.Q