Câu lạc bộ nhiếp ảnh Hội An – Nơi ươm mầm những tài năng nghệ thuật

Được thành lập từ năm 1998 đến nay, trải qua 20 năm, Câu lạc bộ (CLB) nhiếp ảnh Hội An đã thực sự trưởng thành và là nơi hội tụ, phát triển tài năng nghệ thuật ánh sáng.

Cọ xát

Ban đầu, các tay máy của Hội An chủ yếu làm dịch vụ cưới hỏi, chụp ảnh cho du khách, còn rất xa lạ với nhiếp ảnh nghệ thuật. Anh em chưa tạo được thói quen thường xuyên đi sáng tác, thỉnh thoảng có chụp được tấm hình ưng ý thì cũng ít có dịp công bố, làm cho những tác phẩm ấy dần dần đi vào quên lãng. Họ còn có tâm lý e dè, ngại gởi ảnh dự thi, trong khi hoạt động nhiếp ảnh là có tác phẩm và tác phẩm phải được trưng bày, cọ xát qua các cuộc thi hoặc triển lãm. Nói về điều này, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trương Văn Thế – Chủ nhiệm CLB Nhiếp ảnh Hội An cho biết:“Để giúp các tác giả có cái nhìn đúng hơn về tác phẩm của mình, CLB vận động anh em tham gia các cuộc trưng bày triển lãm. Bởi trong cuộc chơi này, công chúng sẽ đón nhận và bình phẩm như thế nào, có hợp với thị hiếu thẩm mỹ của người xem ảnh hay không…”.

Ở CLB nhiếp ảnh Hội An, các thành viên luôn tác động, kích thích nhau đi sáng tác, hễ có dịp hoặc rảnh rỗi là gọi nhau đi, lên rừng xuống biển, ra Bắc vào Nam… và để công bố các tác phẩm mới, ngay từ những ngày phong trào còn non trẻ, các tay máy thường xuyên tham gia các cuộc triển lãm quy mô nhỏ và vừa, khi thì tự tổ chức theo nhóm, lúc lại tham gia giao lưu với các địa phương bạn, hoặc CLB tự tổ chức cho toàn thể hội viên nhân dịp các ngày lễ, Tết… Có những cuộc triển lãm phải chung nhau kinh phí, khi không tìm được nguồn tài trợ. Qua các cuộc triển lãm, với tinh thần cầu thị, sẽ lắng nghe được những nhận xét khen, chê của công chúng, những ý kiến đánh giá của đồng nghiệp, sàng lọc được các tác phẩm nổi trội để tham gia các cuộc thi.

Tương trợ

Một điều ghi nhận khác ở CLB nhiếp ảnh Hội An là tình đoàn kết tương trợ nhau để cùng tiến bộ. Trong cùng một tập thể, trình độ, kỹ năng, cảm xúc thẩm mỹ của mỗi người đương nhiên có khác, người chưa am hiểu một việc gì cứ mạnh dạn học hỏi với tinh thần cầu thị, cầu tiến, người hiểu biết hơn thì chỉ vẽ tận tình, việc trao đổi qua lại sẽ giúp nhau cùng nâng dần trình độ kỹ thuật để hoàn thiện tác phẩm. Ví như anh em đã từng góp cho nhau từng cuộn film cho thành viên CLB có điều kiện kinh tế khó khăn, cho mượn tiền để sang phóng ảnh hay gởi ảnh dự thi, có khi lại giúp nhau cho mượn máy ảnh, ống kính hay nhiều phương tiện khác để sáng tạo tác phẩm.

Họ xem thành công của mỗi cá nhân là niềm vui chung trong một “gia đình” lớn – CLB nhiếp ảnh Hội An. Bởi với đặc thù của nhiếp ảnh, một tác phẩm được sáng tạo đôi khi lại là công sức, trí tuệ của cả tập thể. Một tác phẩm có khi từ ý tưởng của một người mà họ lại không có điều kiện thực hiện, là kinh nghiệm thực tế của một người khác, là góp ý chân tình của các đồng đội về bố cục, cắt – cúp hay giúp đặt tên cho đứa con tinh thần… Và điều quan trọng là các thành viên luôn xem tác phẩm của các thành viên là “đứa con” chung mà mình đã từng “đỡ đầu”.

Bởi vậy, những người cầm máy ở Hội An đã biết thoát ra những chật chội đời thường, dùng ống kính để lập nghiệp nuôi sống mình, gia đình và làm đẹp cho phố cổ, bằng tác phẩm nghệ thuật. Và họ luôn sẵn sàng tham gia nhiều cuộc thi vừa tầm để cọ xát, thẩm định tác phẩm trước khi bước ra sân chơi lớn mang tầm quốc gia, quốc tế.

Thành công

20 năm qua, hầu hết các lần triển lãm ảnh, hay các cuộc thi trong tỉnh, khu vực miền Trung – Tây Nguyên, hay ở cấp quốc gia, thì CLB Nhiếp ảnh Hội An đã đóng góp số lượng gần 70% tác phẩm.  Có gần 500 tác phẩm được tham gia triển lãm, và hơn 100 tác phẩm đã đoạt nhiều giải thưởng lớn, đã làm nên danh tiếng của CLB Nhiếp ảnh Hội An nói riêng, của nhiếp ảnh nghệ thuật Quảng Nam nói chung.

CLB Hội An tổ chức triển lãm nhân kỷ niệm 20 năm thành lập CLB

Những sự kiện lớn của thành phố Hội An, của tỉnh, khu vực, họ là những thành viên tích cực nhất và sáng giá nhất. Phối hợp tổ chức được nhiều cuộc triển lãm ảnh cấp thành phố và đi giao lưu với các tỉnh bạn. Nhờ đó, CLB cũng có điều kiện cọ xát, trao đổi kinh nghiệm sáng tác để trưởng thành nhanh và chững chạc hơn theo năm tháng. Và trong gần 20 thành viên của CLB, thì hầu như các hội viên đều đoạt được nhiều giải thưởng danh giá. Những tay máy lão làng như Thái Tuấn Kiệt, Dương Phú Tâm, Đặng Kế Đông, Trương Văn Thế, Nguyễn Lượng, Thái Bích Thuận, Huỳnh Hà… Những thành viên trẻ như Đặng Kế Cường, Đặng Kế Đức, Mai Thành Chương, Lê Văn Ánh, Nguyễn Hữu Khiêm… đang tự vươn lên trở thành nòng cốt cho phong trào. Trong đó có 13 người là hội viên Hội Văn học – Nghệ thuật tỉnh, và có 9 người là nghệ sĩ nhiếp ảnh trung ương, 1 nghệ sĩ được phong tước hiệu nghệ sĩ xuất sắc và 1 nghệ sĩ mang tước hiệu nghệ sĩ FIAP.

Liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực, hầu như năm nào các thành viên của CLB cũng đều mang huy chương về cho tỉnh nhà, dẫn đầu trong khu vực Nam Trung bộ và Tây Nguyên. Năm 2005, đoạt được 2 huy chương Bạc dành cho các tác phẩm của Thái Tuấn Kiệt và Trịnh Công Kha và 10 ảnh được chọn treo. Cũng năm đó, những tay máy cư dân phố cổ dành được nhiều giải thưởng tại các cuộc thi ảnh trong nước. Năm 2006, tay máy trẻ Huỳnh Hà giành huy chương Vàng với bức ảnh “Thăm phố cổ”. Tại cuộc thi ảnh “Hội An trong mắt tôi”, các nghệ sĩ đã ẵm trọn các giải và chiếm hầu hết ảnh dự treo.

Dấu ấn để lại, ở cuộc thi và triển lãm ảnh nghệ thuật lần thứ XIV-2009 với chủ đề “Phụ nữ và cuộc sống”, tác phẩm “Phụ nữ với sự sống” của Trương Văn Thế đã vượt qua 2.685 tác phẩm của 513 tác giả trong cả nước và giành giải Nhất. Hay tại cuộc thi “Các Di sản thế giới của Việt Nam” Quảng Nam xếp thứ 3 trong cả nước với số lượng 17 tác phẩm được triển lãm và đạt giải, và trong đó hầu hết đều là các tay máy Hội An. Năm 2012, nữ nhiếp ảnh gia duy nhất ở Quảng Nam, cũng như ở Hội An, Thái Bích Thuận đã đoạt cú đúp giành huy chương Vàng và huy chương Bạc. Tấm ảnh “Thăm phố ngày mưa” được Hội đồng nghệ thuật của Hội NSNAVN đã xét tặng Giải A ảnh xuất sắc.

Còn cuộc thi “Ảnh nghệ thuật toàn quốc 2012”, Mai Thành Chương với tác phẩm “Dưới mưa” đã đoạt huy chương Vàng của cuộc thi, tấm ảnh này cũng được trao Huy chương Vàng tại cuộc thi ảnh nghệ thuật quốc tế lần thứ X-2012 ở Rumani… Giải thưởng báo chí Huỳnh Thúc Kháng hằng năm, Lê Văn Ánh thường xuyên đoạt giải ở thể loại báo ảnh… Bức ảnh “Mắt phố” của Nguyễn Lượng tại cuộc thi ảnh do Saintourist tổ chức đã đoạt giải Nhì, tấm ảnh này cùng với tấm ảnh “Đôi bạn già” được TP. Hội An trưng bày ở đường phố, coi như là hình ảnh đẹp của Hội An.

Bên cạnh việc thành tích trong nước, nhiều hội viên CLB đã vượt khỏi biên giới quốc gia, tham gia các salon ảnh quốc tế, đã đoạt nhiều giải thưởng danh giá, nhiều ảnh được chọn treo. Riêng trong 2003, tác giả Nguyễn Lượng đã có 3 ảnh được chọn treo tại 7 salon quốc tế. Năm 2005, NSNA Đặng Kế Đông đoạt huy chương bạc với bức ảnh “Duyên thầm” tại cuộc thi ảnh quốc tế VN05 và bức ảnh “Thiết kế trên cát” được tổ chức ở Bồ Đào Nha đoạt huy chương chuyên đề quốc tế, hay cuộc thi ảnh Nghệ thuật lần I tại Bangladesh được trao Huy chương Bạc. Ở cuộc thi ảnh Quốc tế VN-2015 nghệ sĩ Đặng Kế Đông tiếp tục đoạt huy chương Bạc và Đặng Kế Đức giành huy chương Đồng. Hay ở cuộc thi ảnh Quốc tế tại Serbia và Nga, Đặng Kế Đức đoạt huy chương Vàng và Đặng Kế Đông giành huy chương Bạc. NSNA Dương Phú Tâm để lại nhiều dấu ấn với nhiều thành tích ở cuộc thi quốc tế như bức ảnh “Hội An trong ký ức” đã đoạt huy chương Đồng FIAP, huy chương vàng tác phẩm “Tuổi thơ trên dòng sông” tại cuộc thi ảnh nghệ thuật quốc tế tại Macedonia.

Mô hình hoạt động của CLB từ quản lý, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn, các hoạt động tương trợ, giao lưu học hỏi… đã được thử thách trong 20 năm qua cho thấy sự đoàn kết, ổn định và vẫn luôn phát triển. Đây là một mô hình hoạt động CLB nghệ thuật tốt, được nhiều anh chị em nhiếp ảnh cả nước công nhận, các CLB địa phương học hỏi, ứng dụng. 20 tuổi tràn đầy sức sống, nhiệt huyết, CLB Nhiếp ảnh Hội An sẽ còn tiếp tục vươn cao, bay xa, dâng hiến cho đời những tác phẩm nghệ thuật ánh sáng, vì “màu cờ sắc áo” của nhiếp ảnh Quảng Nam.

                                                   Q.H