Trải nghiệm Tak Ngo

Anh Hồ Văn Rủi, dân tộc Xê đăng vui mừng khi phát hiện một cây sâm Ngọc Linh mọc tự nhiên bên gốc cây rừng.

Trại sâm giống Tak Ngo (thôn 2, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My) không chỉ là nơi tạo nguồn giống cây sâm Ngọc Linh quý hiếm để phát triển kinh tế, góp phần tạo nên thương hiệu cây sâm Việt Nam, nơi đây còn được người dân Xê Đăng nâng niu, bảo tồn các giá trị văn hóa đặc sắc. Và đây cũng là điểm đến khá hấp dẫn thu hút khá đông du khách trong và ngoài nước đến tham quan trải nghiệm.

Từ nơi tạo nguồn sâm giống

Trại sâm giống Tak Ngo thuộc Trung tâm sâm Ngọc Linh (huyện Nam Trà My) nằm ở độ cao 1.678m, nhiệt độ trung bình trong năm dao động 14oC – 18oC; độ ẩm trung bình 85 – 90%; lượng mưa trung bình 2.800 – 3.400mm/năm. Đất đủ ẩm, giàu dinh dưỡng, lượng mùn hữu cơ trong đất cao; rừng nguyên sinh và có độ che phủ 70 – 90%. Tổng diện tích được quy hoạch 85ha, tổng vốn đầu tư 10 tỷ đồng, đến nay đã trồng được khoảng 13ha. Trại sâm giống Tak Ngo hiện được biên chế 5 người, trong đó có 4 người là dân tộc Xê Đăng. Họ là những người thật thà, tốt bụng và đầy trách nhiệm, góp phần bảo vệ vườn sâm được an toàn và cẩn mật.

Chúng tôi có dịp đến Trại sâm giống Tak Ngo lần thứ 2 và được các nhân viên trại sâm đưa đi tham quan vườn ươm cây sâm giống. Khu vườn không rộng được lợp bằng lá cây, chung quanh bao bọc một lớp lưới chống nắng, hàng ngàn cây sâm giống cao gần một gang tay chuẩn bị xuất vườn cung cấp giống cho người dân trồng phát triển kinh tế. Tại đây, chúng tôi được đi tham quan các khu vườn sâm trồng qua các năm. Đi dưới tán rừng già, những giọt sương rơi lộp độp trên lá. Rêu xanh bám quanh những gốc cây, tảng đá. Những luống sâm được trồng thẳng tắp, đóng cọc tre làm dấu và đánh số để dễ nhận biết, hầu hết những cây sâm được trồng qua các năm hiện đang trong thời kỳ ra hoa, kết trái. Anh Hồ Văn Rủi kể: những người làm ở trại sâm giống không khác gì một cán bộ kỹ thuật tổng hợp. Họ không chỉ thu hoạch quả để ươm giống mà còn làm đất, lên luống để trồng, chăm sóc và bảo vệ. Việc nào cũng khó khăn, vất vả nhưng khó nhất là công tác bảo vệ, bởi ở đây chiều nào trời cũng mưa và lạnh cóng người. Khó khăn là vậy nhưng hằng ngày cứ bắt đầu từ 19 giờ là anh em chia nhau ra các ngả của vườn sâm để đi tuần, bảo vệ sâm không để người lạ vào nhổ trộm. Sáng thức dậy mọi người lại bắt đầu với công việc phát dọn cây bụi, làm đất trồng và chăm sóc sâm. Không chỉ giữ sâm mà còn phải ngăn chặn không cho lâm tặc vào phá rừng già lấy gỗ nhằm góp phần bảo vệ môi trường sinh thái để cây sâm phát triển. Trại sâm giống Tak Ngo được rào bao quanh bằng lưới thép B40. Trên mỗi cổng vào có hệ thống cảm ứng bằng nhiệt, khi có người lạ vào thì chuông sẽ kêu lên báo động.

Đến điểm du lịch hấp dẫn

Ngày 01.3.2019, UBND tỉnh Quảng Nam đã ra quyết định công nhận điểm du lịch và đưa Trại sâm giống Tak Ngo vào bản đồ du lịch của tỉnh. Đây là điểm du lịch đầu tiên tại thủ phủ sâm Ngọc Linh không chỉ tạo thêm một địa điểm du lịch thú vị cho du khách mỗi khi đến Quảng Nam mà còn góp phần tích cực vào việc giảm nhanh tỷ lệ hộ đói nghèo ở huyện vùng cao Nam Trà My. Ông Trịnh Minh Quý – Giám đốc Trung tâm sâm Ngọc Linh cho biết: từ khi được UBND tỉnh công nhận điểm du lịch, Trại sâm giống Tak Ngo đã đón hơn 500 lượt khách du lịch trong và ngoài tỉnh đến tham quan. Trong đó có một số đoàn đến tìm hiểu địa hình, địa vật để mở tour du lịch; có đoàn đến trải nghiệm trực tiếp, tận mắt chứng kiến các công đoạn phát triển của cây sâm, nhận biết được sâm giả, sâm thật và tham quan gian trưng bày các sản phẩm từ sâm… Bên cạnh đó, cũng có một số đoàn đã đưa học sinh đến tham quan, trải nghiệm và tìm hiểu cuộc sống, sinh hoạt của đồng bào Xê đăng hiện đang sinh sống tại khu vực Tak Ngo nói riêng, xã Trà Linh nói chung. Dựa trên cơ sở vùng sâm hiện hữu, chính quyền địa phương đã đưa ra định hướng phát triển cây dược liệu kết hợp với khai thác du lịch, phấn đấu đến cuối năm 2019 sẽ đón khoảng 45.000 – 50.000 du khách đến tham quan.

Chăm sóc cây sâm Ngọc Linh đã trồng qua các năm.

Trại sâm giống Tak Ngo hiện có tổng diện tích 85ha, được chia làm ba vùng. Trong đó, vùng để du khách tham quan thực tế rộng khoảng 10ha, vùng nghiên cứu khoa học khoảng 5ha, còn lại 70ha là vùng trồng sâm để cung cấp giống cho người dân trồng phát triển kinh tế. Vì vậy, việc phát triển du lịch tại vườn sâm Tak Ngo sẽ không làm xáo trộn môi trường sống của loài thảo dược vốn được người dân địa phương bảo vệ nghiêm ngặt. Trên cơ sở đó, Trung tâm sâm Ngọc Linh chú trọng đến công tác nhân giống sâm Ngọc Linh để đảm bảo cung cấp đủ lượng cây giống cho nhân dân xã Trà Linh, một số thôn của xã Trà Nam, Trà Cang nuôi trồng, phát triển thành vùng sâm nguyên liệu theo tinh thần Nghị quyết của HĐND huyện Nam Trà My về việc phát triển cây Sâm Ngọc Linh trên địa bàn huyện đến năm 2020. Đồng thời cũng đáp ứng kỳ vọng của chính quyền địa phương về việc đưa điểm du lịch vườn sâm Tak Ngo vào hoạt động sẽ giúp tăng thu nhập cho người dân, phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng tại địa phương. Ông Trịnh Minh Quý – Giám đốc Trung tâm sâm Ngọc Linh cho biết thêm.

                                                                       N.Đ.N