Hội An tìm đường thu hút khách truyền thống

Trong 5 năm (2013-2017), tốc độ phát triển du lịch bình quân của Hội An lên đến 118,97%; lượng khách tăng nhiều nhất đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản. Riêng khách truyền thống từ các thị trường Châu Âu và Bắc Mỹ có dấu hiệu sụt giảm mạnh.

Quang cảnh buổi tọa đàm

Hội An vắng dần khách Tây

Theo ông Nguyễn Văn Lanh – Trưởng Phòng Văn hóa – Thông tin TP. Hội An: Năm 2017, Hội An có 3.309.214 lượt khách đến, tăng gấp 2 lần năm 2013; tốc độ phát triển bình quân 5 năm (2013-2017) đạt 118,97%. Trong đó, khách quốc tế tăng gấp 2,4 lần, tốc độ phát triển bình quân 5 năm (2013-2017) đạt 123,66%; khách Việt tăng gấp 1,64 lần, tốc độ phát triển bình quân 5 năm (2013-2017) đạt 113,64%. Trong 9 tháng đầu năm 2018, lượng khách đến Hội An đạt 4,55 triệu lượt (tăng 76,84% so với cùng kỳ); trong đó khách quốc tế 3,4 triệu lượt (tăng 42,83% so với cùng kỳ); khách Việt Nam đạt 1,15 triệu lượt (đạt 98,06% so với cùng kỳ).

Hội An vẫn giữ vững tốc độ tăng trưởng, cho thấy thành phố bên dòng sông Hoài vẫn có sức hút nhất định đối với du khách quốc tế. Nhưng cơ cấu khách quốc tế đã có sự chuyển dịch theo hướng giảm lượng khách từ thị trường Châu Âu, Bắc Mỹ và tăng nhanh lượng du khách khu vực Đông Bắc Á chủ yếu khách đến từ các nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản do nhiều đường bay thẳng đã được kết nối từ các quốc gia Đông Bắc Á đến Đà Nẵng. Sự chuyển dịch này có tác động không nhỏ đến Hội An, thành phố đang dần quá tải du khách. Những con đường đông nghẹt người là điều dễ dàng bắt gặp ở các tuyến phố dành riêng cho người đi bộ. Tính riêng mật độ dân số Hội An đã cao (gấp 7 – 8 lần bình quân cả nước và khoảng 40 lần so với mật độ chuẩn thế giới), mật độ dân trong khu phố cổ hiện đã hơn 10 nghìn người/km², dẫn đến quá tải giao thông, ô nhiễm môi trường, tiếng ồn… Theo thống kê của Phòng VH-TT Hội An, từ năm 2013- 2017, tuy lượng khách lưu trú tại Hội An có tăng lên nhưng bình quân số ngày khách lưu trú có chiều hướng giảm từ 2,3 ngày/ khách (2013) còn 2,11ngày/ khách (2017).Việc du khách chỉ đến tham quan nhưng không chọn lưu trú tại Hội An và chi tiêu hạn chế cũng ảnh hưởng một phần đến doanh thu du lịch của phố cổ. Một phần của tình trạng này là do Hội An luôn nằm trong danh sách điểm đến của hầu hết các tour du lịch kết nối cùng Đà Nẵng và các tỉnh bạn, giá cả của khách sạn ở Hội An cũng chưa cạnh tranh so với những nơi khác, chưa kể đã xuất hiện những tour 0 đồng đến Hội An… Ngoài những điều kiện khách quan thì chính nội tại thành phố cũng xuất hiện tình trạng cò mồi, phá giá, cạnh tranh không lành mạnh giữa các cơ sở du lịch, bắt chẹt du khách. Vệ sinh môi trường không đảm bảo là thành phố du lịch, đồng thời thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao… Nhưng đặc biệt là do chất lượng của các sản phẩm du lịch địa phương chưa đáp ứng được nhu cầu du khách, đặc biệt là thị trường khách châu Âu, mà theo khảo sát của Asean Travel là “dịch vụ không phù hợp với kỳ vọng”.

Phát triển bền vững du lịch Hội An

Tại buổi tọa đàm “Du lịch Hội An – Hội nhập và phát triển bền vững”, với sự tham gia của hơn 40 doanh nghiệp kinh doanh trên lĩnh vực du lịch – dịch vụ. Lãnh đạo TP. Hội An đã đưa ra nhiều vấn đề còn tồn tại trên lĩnh vực kinh doanh du lịch bàn thảo để xây dựng và phát triển du lịch Hội An trong tương lai một cách bền vững hơn. Trong đó đề cập việc thu hút du khách truyền thống đến từ châu Âu và Bắc Mỹ. Bởi đây là lượng khách văn minh và thu nhập cao, một ngày có thể chi tiêu từ vài trăm đến vài ngàn đôla Mỹ. Nhiều đại biểu cho rằng, Hội An cần xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, bên cạnh những lễ hội về gốm hay ẩm thực, có thể nâng tầm nghề may đo, biến Hội An như là xưởng may đo du lịch của thế giới; khai thông các điểm du lịch như kết nối Khu du lịch Thuận Tình và Cẩm Nam nhằm thuận tiện cho du khách tham quan; tạo điểm nhấn du lịch để du khách chiêm ngưỡng phố cổ và dòng Thu Bồn từ trên cao; trồng loại cây duy nhất trong phố cổ; lập tổ tư vấn cho thành phố gồm những người có kinh nghiệm như lãnh đạo các công ty du lịch, những chuyên gia nước ngoài sinh sống tại Hội An… Đồng thời chấn chỉnh một số hoạt động trong khu phố cổ như: taxi tại phố cổ không nhận chở khách đi đoạn ngắn hoặc vào đêm khuya; vấn đề đậu đỗ xe; tập kết rác không đúng thời gian, địa điểm; mở rộng phố đi bộ đang bị quá tải… Theo ông Võ Văn Vân – Chủ tịch Hiệp hội du lịch tỉnh Quảng Nam: “Hội An cần được quy hoạch lại, phân vùng khu vực để phục vụ nhu cầu của từng nhóm du khách, trong đó nhóm khách châu Âu và Đông Bắc Á nên tập trung vào các sản phẩm có hàm lượng văn hóa cao, nâng cao cảnh quan môi trường trong phố cổ”.

Trong buổi trao đổi giữa các doanh nghiệp và lãnh đạo thành phố, có thể nói, tất cả đều hướng đến việc tiếp tục tạo điều kiện cho du khách đến với Hội An, nhưng vẫn tìm kiếm những khu vực tạo ra những sản phẩm du lịch phù hợp với du khách châu Âu. Bởi theo kinh nghiệm từ các nước như Indonesia, Thái Lan, du khách đến từ Đông Bắc Á thường đi theo “phong trào”, ghé điểm đến rất đông ở một thời điểm nhưng thường 5 năm sau là giãn dần, điều này có thể xảy ra với Hội An trong thời gian tới. Vì vậy, nghiên cứu thị hiếu khách truyền thống có thể nhận thấy bên cạnh việc tìm hiểu giá trị văn hóa tại phố cổ, nhu cầu khách đến từ châu Âu, Bắc Mỹ thường đặc biệt quan tâm hướng đến các sản phẩm du lịch nhẹ nhàng, có hàm lượng văn hóa cao như du lịch sinh thái, tham quan trải nghiệm làng nghề (làng gốm Thanh Hà, làng mộc Kim Bồng, Cẩm Kim…), làm nông nghiệp (làng rau Trà Quế), du lịch làng quê, cộng đồng, dịch vụ thể thao tại biển đảo (Cù Lao Chàm, bãi biển An Bàng)… trải nghiệm các hoạt động nuôi trồng, thu hoạch hải sản và hướng dẫn việc chế biến món ăn tại chỗ. Việc du khách tiếp tục tăng ở Hội An cũng đã tạo nên áp lực và thách thức mới nhưng điều quan trọng là chính quyền và doanh nghiệp nhận biết được thuận lợi và khó khăn để đầu tư phù hợp, tạo điều kiện cho du khách mới, nhưng vẫn thu hút và giữ chân lượng khách truyền thống đến từ các nước châu Âu, Bắc Mỹ.

Du khách tham quan Bảo tàng Hội An

Xây dựng và phát triển Hội An theo hướng phát triển bền vững, trong thời gian tới, thành phố đang lên kế hoạch xây dựng thêm ba trung tâm đón tiếp khách, mở rộng phố đi bộ xuống đường Phan Bội Châu để giảm áp lực cho phố cổ. Đồng thời tiếp tục tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư khu vui chơi giải trí, trung tâm thương mại, nhà máy tinh chế yến… nhằm phục vụ cho nhu cầu đa dạng của du khách. Ông Nguyễn Văn Dũng – Chủ tịch UBND TP Hội An chia sẻ: “Sản phẩm du lịch Hội An dựa trên những giá trị văn hóa, đó không chỉ là di sản vật chất, mà cả con người. Mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân Hội An phải trở thành một đại sứ du lịch, ghi lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng du khách, cùng xây dựng Hội An sạch đẹp, văn minh, con người thân thiện, hiếu khách”.

M.T