Du lịch thân thiện

Góc phố bình yên

Có thể “bún mắng, cháo chửi”tồn tại được ở một vài nơi ngoài Bắc, nhưng với vùng đất nhân tình thuần hậu như Hội An, thì không. Đây là lý do làm nảy nòi những cuộc tranh luận sau khi có tin một quán cà phê ở phố cổ từ chối phục vụ khách Việt…

 

1.Trên ấn phẩm Tạp chí Văn hóa Quảng Nam, tôi từng viết về vỉa hè Hội An với góc nhìn đầy trân trọng: “Vỉa hè vang bóng”. Đấy là một góc khuất lặng lẽ nhưng đã tạo nên phần hồn đô thị ở khu phố cổ. Tôi kể câu chuyện hàng rong, hàng bán ở vỉa hè vì lúc ấy đường phố Hội An cũng vừa có dấu hiệu bị “xâm hại” theo kiểu người dân và du khách thoải mái vui xuân, phần nào phá vỡ sự tĩnh lặng và nền nếp của phố cổ. Đấy là thời điểm sau Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017.

Còn bây giờ, khi Hội An đang trong những ngày kỷ niệm 20 năm đô thị cổ được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới, lại vừa được độc giả của tạp chí Travel and Leisure bình chọn vào vị trí đứng đầu danh sách “Những thành phố tuyệt vời nhất thế giới 2019” (với các tiêu chí: địa điểm tham quan, địa danh, văn hóa, ẩm thực, sự thân thiện, mua sắm…), lại rộ lên tranh cãi về lối ứng xử của một quán cà phê ở phố cổ. Đã hơn 1 tuần trôi qua, câu chuyện dường như đang bị đẩy đi khá xa: khách phàn nàn khi bị chủ quán từ chối phục vụ, chủ quán lại cho rằng khách có hành vi không phù hợp, rồi địa phương vào cuộc, dư luận bàn tán đa chiều…

Đúng sai có thể đến từ hai hoặc nhiều phía, nhưng sự thật này thì chỉ có một: nếp tĩnh lặng và thân thiện của phố cổ Hội An đã bị “đánh động”.

 

  1. Không phải ngẫu nhiên mà câu chuyện tưởng chừng nhỏ nhặt kia lại khiến nhiều người quan tâm đến như vậy. Thực ra vì người ta quá tin cậy ở Hội An.

Đầu tiên, phải nhắc ngay đến sự tin cậy từ chính du khách. Như với danh hiệu mới nhất,“Những thành phố tuyệt vời nhất thế giới 2019” của Travel and Leisure (Mỹ). Sự “hồi sinh” gần đây của Hội An được lưu ý, nhờ những cư dân địa phương trẻ tuổi cùng với nhiều nhà hàng, quán bar và cửa hàng thời thượng đang mọc lên. Độc giả của tạp chí cũng ca ngợi Hội An vì cư dân địa phương thân thiện, văn hóa, di sản và ẩm thực phong phú. Để xếp vị thứ nhất, Hội An được “chấm” 90,39/100 điểm; xếp thứ hai là San Miguel de Allende (Mexico), Chiang Mai (Thái Lan) nổi tiếng đành ở vị trí thứ ba…

Dù theo đánh giá của tạp chí là cửa hàng thời thượng đang mọc lên, cư dân địa phương thân thiện…, nhưng rõ ràng đã có vài “trục trặc” nho nhỏ trong ứng xử. Để bây giờ, khi gõ cụm từ “quán cà phê Hội An đuổi khách Việt” trên công cụ tìm kiếm Google,chỉ trong vòng 0,46 giây sẽ cho ra đến hơn 3,2 triệu kết quả.

 

  1. Gần một năm trước, vào thời điểm Hội An kỷ niệm 19 năm đô thị cổ được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới, chính quyền thành phố đã khởi động một kế hoạch ấn tượng: Công bố đề án “Hội An – Nhân tình thuần hậu”.

Ấn tượng, vì giống như nhiều người khác, tôi nhìn ra những lo nghĩ sâu xa của những ai yêu quý Hội An khi họ phải đối diện những mất mát vô hình. Và chính quyền TP.Hội An cũng không hề né tránh điều này. Ngay trong lời dẫn trước khi công bố 9 nội dung vận động, địa phương kỳ vọng đề án sẽ khơi gợi lại những bài học quý giá về đạo đức, lối sống của các thế hệ đi trước từ đó thay đổi nhân sinh quan của thế hệ hôm nay theo hướng tích cực hơn. “Bởi lẽ Hội An là mảnh đất hội tụ an lành, nhân tình thuần hậu; nếu đánh mất sự thuần hậu này, Hội An sẽ không còn là Hội An nữa”, đề án viết.

Hãy đọc kỹ những nội dung vận động. Chi tiết “thân thiện với mọi người” được đưa ngay vào nội dung thứ 2, và có một phần gợi mở hành vi ứng xử với du khách (thực hiện “văn hóa xếp hàng”). Rõ hơn, ở nội dung thứ 7, đề án ghi: “Không gian lận, chèo kéo, chèn ép khách hàng. Không nói tục, chửi thề, cãi vã, gây ồn ào tại nơi ở và nơi công cộng”.

Tất cả đã và đang hướng tới một điểm đến gần gũi, mến khách.Hội An nhân tình thuần hậu đã được “kiểm chứng” qua chiều dài hàng trăm năm ở thương cảng. Còn vị trí đứng đầu trong nhóm “Những thành phố tuyệt vời nhất thế giới 2019” thì mới vừa ghi nhận. Dù ở thời điểm nào, Hội An vẫn là nơi được nhiều người kỳ vọng và tin cậy. Mà muốn được tin cậy, Hội An hãy tiếp tục là nơi xứng đáng để trải nghiệm và nhanh chóng khép lại vụ ồn ào “có hay không chuyện đuổi khách Việt”. Thật thú vị khi ông Jacqui Gifford, Tổng biên tập Tạp chí Travel and Leisure, đã nói về những điểm đến thú vị trong top 15 ấy: “Những điểm đến được trân trọng bởi độc giả của chúng tôi, là bởi họ đã nhận được những trải nghiệm đặc biệt. Tôi xin chúc mừng (…) những người đã làm việc rất nỗ lực để vùng đất của các bạn được xướng danh giữa những điều tuyệt vời nhất thế giới”.

Những người yêu quý một Hội An thân thiện có lẽ sẽ còn phải tiếp tục “làm việc rất nỗ lực” sau khi vùng đất ấy vừa được xướng danh. Hội An không chỉ có phố cổ, bên trong phố cổ ấy còn có một phần câu chuyện du lịch, và đó phải là du lịch thân thiện.

H.X.H