Làng hoa phố Hội …

Nằm ở hạ nguồn sông Thu Bồn, từ bao đời nay, người dân TP. Hội An, nhất là khu vực vùng ven được biết đến với nghề trồng hoa truyền thống của xứ Quảng… Trước đây, quanh năm hầu như nhà nào cũng trồng các loại hoa như vạn thọ, cúc, mào gà, thược dược… để dùng các dịp cúng lễ, kỵ giỗ hay ngày rằm, mồng một hằng tháng. Có lẽ do đất bồi phù sa của sông Thu Bồn rất thích hợp với việc trồng nhiều loại hoa quen thuộc này. Dần dà, cùng với việc trồng thêm các loại cây cảnh khác như mai, quất, người dân đã theo nghề trồng hoa, cây cảnh tạo phục vụ người tiêu dùng nhất là trong dịp Tết đến xuân về…

Quất Hội An

Trải qua thời gian, bây giờ, nhiều hộ nông dân vùng ven TP. Hội An cũng “bắt nhịp” với thị hiếu khách hàng, chuyển sang trồng hoa, cây cảnh và tạo thành thêm một nghề mới. Dạo một vòng quanh ven đô phố Hội trong những ngày giáp Tết, có lẽ điều đặc biệt ai cũng nhận ra là, nếu phường Cẩm Thanh, Cẩm Phô chuyên trồng hoa cúc, hoa loa kèn, hoa hải đường, thược dược… thì phường Tân An, Cẩm Hà lại chuyên trồng cây quất, phường Cẩm Châu lại nổi tiếng với nghề trồng mai. Ở phường Cẩm Hà, nhiều hộ gia đình tham gia trồng hoa, cây cảnh nhiều nhất của thành phố Hội An, trong đó cây quất chiếm diện tích nhiều nhất. Từ lâu, nơi đây được biết đến là “tâm điểm” của xứ Quảng và cả khu vực miền Trung về cây quất. Mỗi năm, toàn phường có 700 hộ trồng quất, trung bình bán ra thị trường hơn 200.000 chậu quất các loại. Sau rằm tháng Chạp, trên mọi nẻo đường, ngõ hẻm những chuyến xe từ các tỉnh khác về đây mua quất nhộn nhịp hơn hẳn mọi ngày. Anh Trần Hồng ở phường Cẩm Hà cho biết tại vườn quật của mình, năm nay trồng 3.000 cây quất đất và quất chậu.“Trong mấy đợt lụt, không những tôi mà còn nhiều người dân trong làng nhìn những chậu quất xác xơ, tiêu điều mà lo lắng. Lại phải hoài công chăm chút lại, nhưng mưa vẫn còn rỉ rả, e rằng quất sẽ không hiệu quả như các năm trước”, anh Hồng chia sẻ. Những năm gần đây, nghề trồng quất mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân địa phương. Những chậu quật xanh mơn mởn và trái vàng mọng từ Cẩm Hà tỏa đi khắp nơi góp phần làm cho sắc xuân càng thêm rực rỡ. Nghề trồng quất ở Cẩm Hà nói riêng và Hội An nói chung đã xây dựng được thương hiệu về thú chơi cây cảnh được cư dân cả khu vực miền Trung biết đến. Để có những chậu quất trĩu quả, vàng ươm, người trồng quất vừa chăm bón và khéo léo tỉ mỉ gò cành để tạo thế cho cây ngay trong quá trình sinh trưởng. Hằng năm, thành phố Hội An tổ chức “Ngày hội cây quật cảnh Cẩm Hà – Hội An” vào cuối tháng Chạp nhằm trưng bày nhiều cây quất “thế” được tạo hình nghệ thuật độc đáo thu hút đông đảo du khách đến đây tham quan và thưởng thức những món quà quê thơm thảo được chế biến từ trái quất như: quất ngào đường, nước quất, rượu quất, mứt quất…

Cũng như ở Cẩm Hà, những năm gần đây, người dân phường Cẩm Châu đã tiếp nối nghề trồng hoa, cây cảnh vừa phục vụ Tết Nguyên đán, vừa chuyển sang trồng các loại hoa ngắn ngày cho sinh hoạt thường nhật. Nhu cầu hoa trang trí từ các cơ sở du lịch, các ngày rằm, mồng một ở đây khá nhiều. Hơn nữa, là địa phương trồng hoa phục vụ Tết lớn nhất tại Hội An với hơn 200 hộ dân ở các khối phố Sơn Phô 1, Sơn Phô 2 và An Mỹ.  Anh Lê Thanh Hà – người chuyên trồng mai cho biết: “Hơn 16 năm về trước, tôi thử trồng mai lấy giống từ Sa Đéc (Đồng Tháp) và thấy loại cây này rất hợp thổ nhưỡng ở đây, lại có những dáng thế rất lạ, hoa to đều và nở rộ đúng vào ngày Tết. Từ đó, bên cạnh giống mai thuần chủng ở địa phương, tôi tiếp tục trồng loại mai này và cho hiệu quả kinh tế cao”. Chia sẻ sự thành công này, anh Hà cho biết: Quảng Nam là vùng đất có khí hậu khắc nghiệt nên việc trồng các loại mai cần linh hoạt, trong quá trình chăm bón cây mai vừa tạo ra những dáng, thế lạ và nhất là “canh” mai nở đúng dịp Tết. Ngoài ra, còn có nhiều hộ vừa trồng hoa, cây cảnh, chủ yếu là trồng mai để bán, cho thuê và nhận chăm sóc cho khách hàng chơi trong Tết. Với cây mai, hằng năm, cứ sau tháng 11, bắt đầu tháng Chạp âm lịch là tỉa lá để  “áng chừng” cho mai nở đúng thời điểm Tết. Hơn 16 năm “theo” nghề trồng mai, anh Hà chia sẻ, nghề này nhọc nhằn, mưa hay nắng đều lo thấp thỏm. Tỉa lá mai theo kiểu cây nào búp nhỏ thì tỉa lá sớm, búp to thì trễ hơn chút chứ nắng mưa khó lường được ý trời nên cũng phải quan tâm chăm sóc mai kỹ.

Cùng với quất, với mai, làng hoa Hội An còn có nhiều chủng loại hoa từ các loại hoa truyền thống đến hiện đại được người dân linh hoạt trồng theo nhu cầu và thị hiếu người tiêu dùng. Đối với các loại hoa phục vụ Tết, ngày từ đầu tháng Mười âm lịch, người dân đã bận rộn chuẩn bị vụ hoa khắp các vùng ven đô. Tại các phường Cẩm Thanh, Cẩm  Hà, Tân An, người dân chủ yếu trồng các loại hoa truyền thống như cúc bướm, vạn thọ, hoa hồng, cúc đại đóa, mào gà, hướng dương, xương rồng… Những năm gần đây, người trồng hoa đã chuyển hướng tìm kiếm, sưu tầm các loại hoa khác với loài truyền thống để có “sản phẩm” mới, đa dạng và mang lại thu nhập cao hơn. Ông Nguyễn Đức ở phường Cẩm Thanh là người say mê tìm kiếm, thử nghiệm giống hoa mới cho biết: Một số loại hoa như đồng tiền, ớt kiểng, dạ yến thảo, mai dạ thảo, hoa chuông, ly ly… đã được người tiêu dùng ưa chuộng bởi vẻ đẹp mới lạ và có thể treo, đặt ở nhiều vị trí. Là một trong những người trồng hoa đầu tiên trong việc tìm kiếm, thử nghiệm giống hoa mới, ông đã mạnh dạn liên hệ với người trồng hoa ở các tỉnh khác để mua giống thử nghiệm. Trải qua những “được, mất” nhưng sự trải nghiệm ấy đã cho nhiều kinh nghiệm về loại hoa nào phù hợp với thời tiết, thổ nhưỡng của vùng đất Hội An. Từ năm 2015, ông Đức và nhiều người trồng hoa tiếp tục “thử nghiệm” các giống mới như hoa tử la lan, hoa phong lữ, sao tím, sao hồng, bướm cali… Các loại hoa, cây cảnh là nguồn thu nhập chính cho họ mỗi dịp Tết đến xuân về. Đã trở thành nghề, mà nghề này thường theo mang theo nỗi canh cánh “nắng, mưa” nên sự vất vả, lo âu, chịu khó, tỉ mỉ phải vốn là “đặc tính” của người trồng hoa, cây cảnh. Mỗi năm chuẩn bị cho Tết, ngoài diện tích sẵn có, người dân còn thuê thêm đất trồng hoa và làm nhà kính, làm giàn cao để bảo quản “sản phẩm” ứng phó trong điều kiện thời tiết thất thường. Ngoài ra, người dân còn chong đèn, che mưa chống lạnh, bón phân tăng sức đề kháng cho cây, hay phục hồi các cây bị hư hại… Nhờ vậy, trong mấy đợt mưa, lụt năm 2017 nhưng mức độ ảnh hưởng cũng được hạn chế nhiều chậu hoa, cây cảnh bị ngập úng. Sau lũ, người dân lại miệt mài, chăm sóc kỹ lưỡng hơn để kịp tìm lại sự “hồi sinh” cho cây. Ông  Nguyễn Hữu An, một chủ vườn hoa ở phường Cẩm Nam chia sẻ: Năm nay lũ dồn dập, sau đó là mưa rét nhiều, lại là năm nhuần nên những người trồng hoa, cây cảnh phải tính toán nhiều phương án. Lo nhất là cây thối rễ thì khó có khả năng phục hồi nhất. Do đó, để có sản phẩm đúng dịp Tết Nguyên đán, kịp thời đáp ứng thị trường là câu chuyện “sống” với nghề… Những ngày tháng Chạp này, dạo quanh các vườn hoa nơi đây, hầu như ai cũng tất bật, chăm sóc cho từng cây hoa, cây cảnh mong kịp khoe sắc tỏa hương đúng thời khắc xuân thì.

Mỗi dịp Tết Nguyên đán lại về, những làng hoa phố Hội lại bừng lên sắc xuân ngập tràn. Để rồi, tại các điểm hội chợ hoa xuân hay khắp đường phố, đường quê, mỗi năm lại thêm nhiều loại hoa, cây cảnh góp xuân về náo nức, tươi vui hơn. Những vườn hoa ấy, chắt chiu từ niềm đam mê, cần mẫn của người trồng hoa phải “một nắng hai sương” để hình thành và lưu giữ về một thương hiệu làng hoa xứ Quảng…

                                                                         T.N