Hồn quê trong Tết Trung thu

Tết Trung thu lại về trên quê hương Tiên Phước hiền hòa, yêu dấu. Tại từng gia đình, thôn, xóm; từng cơ quan, địa phương. Tết Trung thu được tổ chức khá chu đáo để các em thiếu niên, nhi đồng được vui chơi, phá cỗ, rước đèn. Tết Trung thu của ngày hôm nay thật đẹp, mùa Trung thu năm nay thật vui, lòng tôi lại bồi hồi nhớ lại những mùa Trung thu ngày thơ bé với những kỷ niệm khó quên.

Tôi nhớ mãi những cái Tết Trung thu những năm sau ngày đất nước mới thống nhất: Ngày đó chúng tôi chơi lồng đèn bằng những chiếc lon sữa bò cũ rất hiếm hoi được đục dọc theo thân lon rồi gò bầu ra thành “chiếc lồng đèn”; lượm ống đèn dù Mỹ nhét giẻ, tẩm dầu làm đuốc để soi ánh sáng sinh hoạt văn nghệ tại nhà thôn. Mâm cỗ Tết Trung thu là những món: mít khô, khoai chà và đôi khi cũng có cả xôi gấc. Sau chiến tranh những khu vườn mới được khai hoang còn sót lại đôi cây mít, được phát quang, chăm bón, mít ra khá nhiều quả, mẹ tôi chọn quả chín tách múi phơi khô dành cho Tết Trung thu. Khoai lang thu hoạch đầu tháng 8, củ lớn dành ăn trừ bữa những củ nhỏ mẹ đem gọt sạch “hà”, nấu chín, cho vào rổ tre nhỏ lỗ chà xát cho hạt khoai rơi xuống nia rồi đem phơi khô gọi là khoai chà. Có năm, Tết Trung thu, dây gấc trong vườn bám theo những cành cây quanh nhà ra nhiều quả, chín rộ giữa mùa thu, ba tôi dặn hái gấc nấu xôi thì hái sau nhà, đừng hái những quả gấc trước sân để nhìn cho đẹp. Chùm nếp cái ít ỏi treo trên giàn bếp, Tết Trung thu được lấy xuống để dành nấu xôi gấc. Sau sinh hoạt văn nghệ, chúng tôi tụm năm, tụm bảy tại gia đình cùng nhau phá cỗ. Trăng rằm Trung thu dìu dịu, lấp ló trên cành cây những quả gấc chín như những chiếc lồng đèn. Mâm cỗ Trung thu đơn sơ ngày đó ngon nhất là đĩa xôi gấc mẹ đã thức khuya xay, giã, giần, sàng mới có… Năm sau, rồi tiếp theo nhiều năm sau nữa; những khu vườn dần hồi sinh nhờ bàn tay cần cù siêng năng lao động của các thành viên trong gia đình; đất không phụ lòng người cho nhiều hoa trái; đậu mè cũng trồng được nhiều hơn; khóm lá gai mọc um tùm; cây cam, cây tắt, cây lòn bon đã đến mùa cho quả; mâm cỗ Tết Trung thu “cây nhà lá vườn” mỗi năm lại có thêm vài món nữa. Tết Trung thu cũng ngày một vui hơn! Niềm vui càng nhân lên gấp bội khi món quà, mâm cỗ ngày Tết Trung thu mang đậm nghĩa mẹ, tình cha là sản phẩm từ chính bàn tay lao động miệt mài, vun đắp.

Quê hương đã gần 45 năm hòa bình, những khu vườn mà ngày nào phải chắt chiu từng nắm mít khô, củ khoai cho trẻ thơ dịp Tết Trung thu nay đã thu hàng tấn lòn bon, thanh trà, thơm, mít để bán trên thị trường. Nhà ngói, sân gạch đã thay cho nhà tranh, vách đất năm nào. Những năm gần đây Chương trình mỗi xã một sản phẩm ngày càng phát triển: nào bánh chưng, bánh ít lá gai; nào bánh chần gừng, bánh đậu xanh, bánh khô mè, bánh thuẫn; cùng với những chùm lòn bon chín mọng; những quả thanh long, đu đủ, thanh trà, bưởi da xanh căng tròn đã tạo nên một bữa tiệc Trung thu, ngon lành, ý nghĩa, mang đậm tình quê hương. Lớp trẻ con đã từng vui cùng Tết Trung thu ngày trước giờ đây đang chăm lo cho đàn con, cháu. Sản vật quê hương ngày một nhiều, các gia đình chẳng còn quan tâm đến những đồ chơi điện tử hay những hộp bánh ngoại nhập đắt tiền đã từng làm cho ngày Tết Trung thu truyền thống trở nên tẻ nhạt. Năm nay nhiều lân quá, chưa đến rằm đã nghe tiếng trống múa lân rộn ràng khắp làng trên xóm dưới. Theo đường bê tông nông thôn của thôn, xã văn hóa, xe chở những đoàn lân đến múa tận những thôn, bản; vào những ngõ đá trước đây còn hẻo lánh. Trẻ em cũng tự làm lân, mua trống về tập múa lân. Đêm 14- 15 âm lịch trăng rằm Trung thu càng sáng, tiếng trống múa lân càng rộn ràng; khi nhanh, khi chậm theo từng điệu múa: Lân quỳ, lân vờn, lân ngủ, lân vươn mình phun lửa; tiếng trống múa lân như mang lại những sắc màu mới cho cuộc sống; xua tan những mệt mỏi công việc của cuộc sống đời thường. Từng ngôi nhà có ngõ sạch, vườn đẹp; cửa chính mở toang, đèn điện bật sáng để đón lân vào nhà. Các bà mẹ nấu thêm nồi cháo gà bốc khói thơm tho; rổ xôi đậu phộng đầy vun để tất cả các cháu thiếu nhi ấm lòng cùng vui, cùng thức với chú Cuội, chị Hằng. Các đoàn múa lân có các cháu thiếu nhi là học viên Câu lạc bộ Võ thuật địa phương rất nhanh nhẹn gọn gàng thể hiện vai Tôn Ngộ Không, ông Địa thật nhuần nhuyễn; cùng lân đến từng gia đình như đem đến niềm may mắn hạnh phúc cho mọi người.

Cảm xúc thân thương mà mọi người dân quê xứ cảm nhận chính là nét văn hóa truyền thống là hồn quê và sự quan tâm, chia sẻ trong ngày Tết Trung thu đang ngày càng được trân trọng, gìn giữ và ngày càng đẹp hơn trong công cuộc xây dựng nông thôn mới của quê hương.

                                                                                   T.H.P